Κυκλοφοριακή μελέτη ανάπλασης κέντρου Σπάρτης

Σέβεται το δικαίωμα του Δημάρχου να αποφασίσει, αλλά η μελέτη δεν προβλέπει φανάρια κυκλοφορίας σε κρίσιμους κόμβους, ενώ η πόλη έχει αυξημένο κυκλοφοριακό φόρτο και πολλά ατυχήματα. Θα δαπανηθούν 3 εκατομμύρια χωρίς ουσιαστική αλλαγή — πεζοδρόμιο, λωρίδα στάθμευσης, λωρίδα κυκλοφορίας, νησίδα με φοίνικες και νερατζιές. Ο βιοκλιματικός χαρακτήρας μειώνεται με την κατάργηση πέργκολων, πλατανιών και ροής νερού, ενώ τα «υγρά στοιχεία» (λεκάνες νερού) δεν αποτελούν σοβαρή βιοκλιματική λύση. Θέτει ζήτημα σύνδεσης με την εργολαβία Γεωργαλή, αμφισβητεί ότι υπάρχει οριστική έγκριση από το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και τη Διεύθυνση Νεωτέρων Μνημείων και ζητά επαναφορά της οριστικής μελέτης στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Η κυκλοφοριακή μελέτη έχει ήδη ψηφιστεί κατά το μεγαλύτερο μέρος της και η σημερινή προσθήκη αφορά το νότιο τμήμα, κατ' απαίτηση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Οι περιφερειακοί δρόμοι δεν έχουν ελαφρύνει την Παλαιολόγου — συνεχίζει να είναι επιβαρυμένη. Ο δρόμος θα είναι στενότερος, θα θυμίζει τη Λεωνίδου με παρκαρισμένα και στενή διέλευση που δεν θα επιτρέπει διπλοπαρκάρισμα, ενώ θα έχει κόμβους αντί για φανάρια. Το θέμα είναι τυπικό, ακολουθεί την προμελέτη για να προχωρήσει η δημοπράτηση μόλις ολοκληρωθούν οι αδειοδοτήσεις.

Η δημοτική αρχή δεν ενσωμάτωσε ούτε το ΣΒΑΚ ούτε τις προτάσεις της αντιπολίτευσης στη νέα κυκλοφοριακή μελέτη. Δεν υπάρχει συνολική αντιμετώπιση της Παλαιολόγου ούτε απάντηση για τη σύνδεση υφιστάμενου κομματιού με τη νέα μελέτη. Η τεχνική υπηρεσία δεν διαδραματίζει κανένα ρόλο στο έργο, ενώ η οριστική μελέτη δεν θα ξαναέρθει στο συμβούλιο λόγω μελετο-κατασκευής. Οι πολίτες δεν γνωρίζουν τι μέλλει γενέσθαι — δεν ξέρουν αν θα ξηλωθούν τα πλατάνια, τι δέντρα θα μπουν, πότε θα δημοπρατηθεί το έργο. Ζητά διαβίβαση εγκρίσεων και χρονοδιάγραμμα δημοπράτησης και τονίζει ότι η δημοτική αρχή φέρνει την πόλη πίσω.

Η κυκλοφοριακή μελέτη είναι τυπικό θέμα κατ' απαίτηση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Μετά την κυκλοφοριακή μελέτη θα ακολουθήσει οικολογική και περιβαλλοντική μελέτη με κλιματική προσαρμογή και κατάλληλη δασοτεχνική επιλογή φυτών. Δεν υπάρχει απουσία της τεχνικής υπηρεσίας — η ΔΕΠΑΝ συνεργάζεται στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης λόγω υποστελέχωσης. Σέβεται κάθε αντίθετη πολιτική άποψη, αλλά δεν κατανοεί πώς θα ολοκληρωνόταν εύκολα το υπόλοιπο έργο όταν η προηγούμενη εργολαβία δεν ολοκληρώθηκε σε 8 μήνες.

Η προμελέτη που παρουσιάζεται είναι ουσιαστικά η οριστική μελέτη — οι αλλαγές θα είναι ελάχιστες, ίσως 5%. Κανονικά θα έπρεπε να παρουσιαστούν τρεις εναλλακτικές μελέτες για να επιλέξει η δημοτική αρχή. Στο θέμα των φαναριών, η τοποθέτησή τους θα ήταν καταστροφική — οι κυκλικοί κόμβοι εξασφαλίζουν ομαλή ροή χωρίς ατυχήματα. Ρωτά επίσης τι θα γίνει με τα πλατάνια και τη δενδροφύτευση στον βόρειο και νότιο τομέα, χωρίς να έχει λάβει απάντηση.

Παραμένει ο προβληματισμός για την κατεύθυνση που έχει η πόλη ως προς το κέντρο της — δεν απαντήθηκε τι τελικά θέλουμε για την Παλαιολόγου. Το κεντρικό τμήμα έχει αγκαλιαστεί από τον κόσμο, αλλά η νέα παρέμβαση δεν περιλαμβάνει ριζοσπαστικές αλλαγές. Θέτει επίσης ζήτημα πληθώρας πινακίδων στα σχεδιαγράμματα, που μπορεί να αποπροσανατολίζουν, και ρωτά αν υπάρχει περιθώριο μείωσής τους ή αντικατάστασής τους με διαγραμμίσεις.

Πολλοί συνδημότες δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι η δημοτική αρχή άλλαξε την εγκεκριμένη μελέτη και πιστεύουν ακόμα ότι η Παλαιολόγου θα συνεχιστεί όπως το κεντρικό τμήμα. Το ΣΒΑΚ, πλέον σε ΦΕΚ, δεν κατατάσσει την Παλαιολόγου ως πρωτεύουσα αρτηρία αλλά ως συλλεκτήρια στην πενταετία και ήπιας κυκλοφορίας στη δεκαετία, ενώ η εισήγηση την αντιμετωπίζει ως κεντρική αρτηρία. Η δημοτική αρχή θα μπορούσε τον Ιανουάριο 2024 να δημοπρατήσει το έργο με τα χρήματα που υπήρχαν. Η μελέτη αποτελεί ένα «lifting» κόστους 3 εκατομμυρίων που κρατά την πόλη στη δεκαετία του 1930. Δεν θα ψηφίσει την κυκλοφοριακή μελέτη.

Η κυκλοφοριακή μελέτη δεν περιλαμβάνει μετρήσεις κυκλοφοριακών φόρτων, κάτι που θεωρεί πρωτοφανές. Από τον Δεκέμβριο του 2025 το ΣΒΑΚ πήρε ΦΕΚ και είναι πλέον δεσμευτικό, αλλά δεν ελήφθη υπόψη. Υπάρχουν ζητήματα ασφάλειας λόγω μείωσης πλάτους νησίδων και υψομετρικής διαφοράς 30-40 πόντων στον κυκλικό κόμβο, ενώ στη διασταύρωση Βρασίδου δεν φαίνεται καμία ρύθμιση συναρμογής μεταξύ υφιστάμενου και κατασκευαζόμενου τμήματος. Η σήμανση για «προσωρινή στάθμευση» δεν αποτυπώνεται πουθενά στην κατακόρυφη σήμανση.

Η παραχώρηση του έργου στη ΔΕΠΑΝ σημαίνει ότι δεν υπάρχει εκπρόσωπος της τεχνικής υπηρεσίας για να εκφράσει άποψη. Είναι βέβαιο ότι δεν θα ξαναφέρουν θέμα για την Παλαιολόγου και θα προσπαθήσουν να υλοποιήσουν την προμελέτη, γι' αυτό γίνονται οι επισημάνσεις τώρα. Ρωτά αν η οριστική μελέτη θα έρθει στο Δημοτικό Συμβούλιο, καθώς ο μελετητής το ανέφερε δύο φορές αλλά στη συνέχεια το αρνήθηκε.

Η θέση της παράταξης είχε εκφραστεί και παλιότερα υπέρ μιας ενιαίας αντιμετώπισης της Παλαιολόγου στο ιστορικό κέντρο. Το ΣΒΑΚ πλέον είναι ΦΕΚ και υπάρχει υποχρέωση να ληφθεί υπόψη, αλλά η μελέτη δεν το κάνει. Στο νότιο τμήμα δεν αντιμετωπίζεται η ασφάλεια των μαθητών σε σχέση με τον ποδηλατόδρομο κοντά στα σχολεία, ενώ ο δρόμος θα παραμείνει άσφαλτος, κάτι αντίθετο με τη βιοκλιματική αναβάθμιση. Αρκετοί πολίτες σκέπτονται δικαστικές προσφυγές για να σταματήσουν το έργο. Η παράταξη δεν ψηφίζει τη μελέτη και εμμένει σε διαφορετική φιλοσοφία για την Παλαιολόγου.

Το ΣΒΑΚ δίνει αρχικές κατευθύνσεις για μικροκινητικότητα, όχι για τον τρόπο ανάπλασης — δεν είναι δεσμευτικό ως προς το πώς γίνεται μια ανάπλαση. Η προμελέτη ενσωματώνει ποδηλατόδρομο και διαπλάτυνση πεζοδρομίων, δηλαδή το πρώτο στάδιο των κατευθύνσεων του ΣΒΑΚ. Μετρήσεις κυκλοφοριακών φόρτων θα ήταν χρήσιμες ως τεκμηρίωση, αλλά εφόσον δεν αλλάζουν τα βασικά μήκη οδοστρωμάτων, δεν είναι απαραίτητες. Ως προς την απουσία της τεχνικής υπηρεσίας, και η προηγούμενη προγραμματική σύμβαση με την Αναπτυξιακή Πάρνωνα είχε πλήρη παραχώρηση αρμοδιότητας — το εργαλείο ήταν το ίδιο.