Ψήφισμα για γυναίκες αιρετές

Η υφιστάμενη νομοθεσία εξισώνει την εγκυμοσύνη με ασθένεια και αποθαρρύνει τις γυναίκες συμβούλους από τη συμμετοχή τους στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Ζητείται τροποποίηση του κώδικα ώστε η κυοφορία να αποτελεί αυτοτελή λόγο δικαιολογημένης απουσίας, με άδεια μητρότητας 17 εβδομάδων, δικαίωμα εξ αποστάσεως συμμετοχής, δυνατότητα εξουσιοδότησης ψήφου και προσωρινή αντικατάσταση από επιλαχόν άτομο για μονοεδρικές παρατάξεις. Απαντώντας στις ενστάσεις, τονίζει ότι στόχος είναι να μειωθεί η ενοχοποίηση των γυναικών και να μην αποδυναμώνεται η παράταξη λόγω εγκυμοσύνης, ώστε καμία γυναίκα να μην αποκλείεται από τα ψηφοδέλτια επειδή σκοπεύει να κάνει παιδί. Αποδέχεται την πρόταση για συμπερίληψη και των κοινοτικών συμβούλων και διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει εγγύηση ότι οι προτάσεις θα ενσωματωθούν στον κώδικα, αλλά πρέπει να τεθούν ολοκληρωμένα.

Συμφωνεί απόλυτα στην αναγκαιότητα τροποποίησης του θεσμικού πλαισίου και στο γενικότερο πλαίσιο του ψηφίσματος. Η μοναδική διαφωνία αφορά την εξουσιοδότηση ψήφου, την οποία θεωρεί αντισυνταγματική και μη εφαρμόσιμη. Εκφράζει ανησυχία ότι με τις δύο πρώτες προτάσεις — αιτιολογημένη άδεια και διαδικτυακή συμμετοχή — λύνεται επί της ουσίας το θέμα και ότι τα υπόλοιπα σημεία θα εμποδίσουν την προώθηση του ψηφίσματος στην ΚΕΔΕ και τη Βουλή. Προειδοποιεί ότι αν δεν αφαιρεθούν τα προβληματικά σημεία, η παράταξή του θα απέχει σε ένα θέμα στο οποίο κατά βάση συμφωνεί.

Αναγνωρίζει την αναγκαιότητα της παρέμβασης ενόψει του κώδικα, αλλά θεωρεί ιδιαίτερα προβληματικό το ζήτημα της προσωρινής αντικατάστασης, ακόμα περισσότερο από την εξουσιοδότηση ψήφου. Η αντικατάσταση ανοίγει επικίνδυνους δρόμους που μπορεί να διευρυνθούν και για άλλους λόγους, ενώ η έννοια της εκλογής συνεπάγεται προσωπική ευθύνη απέναντι στον ψηφοφόρο. Θέτει ως κριτήριο τη διευκόλυνση της συμμετοχής και όχι την αντικατάσταση, υποστηρίζοντας τη διαδικτυακή σύνδεση ως λύση. Επισημαίνει επίσης ότι υπάρχουν εκατοντάδες εργαζόμενες στον Δήμο με μπλοκάκι χωρίς κανένα δικαίωμα μητρότητας. Δηλώνει ότι αν παραμείνει η αντικατάσταση, θα πάνε σε αποχή.

Η στήριξη της μητρότητας είναι δεδομένη και υπάρχει μεγάλο θέμα υπογεννητικότητας με άμεσες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. Παραθέτει το άρθρο 68, παράγραφος 4 του ν. 3852/2010, που προβλέπει πειθαρχικές ποινές για αδικαιολόγητη απουσία άνω των τριών μηνών, και ζητά τροποποίηση ώστε η εγκυμοσύνη να ορίζεται ρητά ως δικαιολογημένη απουσία χωρίς δυνατότητα άρνησης από το συμβούλιο. Θεωρεί ότι πρέπει να μείνουμε μόνο σε αυτό γιατί τα υπόλοιπα δεν θα περάσουν, και προτείνει να τεθεί αύριο ως θέμα στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ ώστε να προλάβει την ψήφιση του νομοσχεδίου στη Βουλή.

Το ζήτημα προκύπτει από τον ρόλο της οικογένειας σε ένα σύστημα που φορτώνει στις γυναίκες τη φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων — αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε κάθε πρόταση. Το θέμα της πρόνοιας, δηλαδή ποιος φροντίζει τα παιδιά ενόσω κάποια ασκεί τα καθήκοντα δημοτικής συμβούλου, είναι βασικό ζήτημα που δεν καλύπτεται. Στο θέμα της αντικατάστασης, δεν υπάρχει ένσταση, καθώς η εκλογή δημοτικών συμβούλων αντανακλά πολιτικές επιλογές ενός κόσμου και δεν θα έπρεπε η παραίτηση να είναι μονόδρομος. Θα υπερψηφίσει ως βήμα μπροστά, αν και θεωρεί ότι είναι πολύ μικρό βήμα σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες ισότητας.

Αρκεί μια επισήμανση ότι δικαιολογούνται όχι μόνο οι σοβαρές περιπτώσεις υγείας αλλά και η λοχεία — μια λέξη να προστεθεί στην αιτιολόγηση. Οι αντικαταστάσεις και εξουσιοδοτήσεις ψήφου είναι απαράδεκτες και δεν χρειάζεται να αλλάξει όλη η νομοθεσία, αφού υπάρχει ήδη η δυνατότητα διαδικτυακής συμμετοχής. Οι δημοτικοί σύμβουλοι δεν είναι με μισθό και δεν έχουν απαλλαγεί από τα επαγγελματικά τους καθήκοντα, οπότε η άδεια λοχείας δεν έχει νόημα με τον τρόπο που προτείνεται. Θα καταψηφίσει λόγω πλήρους διαφωνίας με την αντικατάσταση, δεχόμενη μόνο την προσθήκη της εγκυμοσύνης ως δικαιολογημένη απουσία.

Το θέμα που έθεσε η κα. Βουτυράκου είναι σημαντικό, καθώς το δημογραφικό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα και πρέπει να στηριχθεί η μητρότητα. Συμφωνεί με τον κ. Αβραμίδη και τον κ. Βουρδουμπά ότι δεν υπάρχει εκχώρηση ψήφου — το θεωρεί αδιανόητο. Το μόνο μαχητό σημείο είναι η αντικατάσταση κατά τη λοχεία από τον αμέσως επόμενο σε ψήφους, αλλά δεν μπορούμε να παρακάμψουμε την ετυμηγορία του λαού βάζοντας εκπρόσωπο να ψηφίζει στη θέση μας.

Το θέμα που θέτει η κα. Βουτυράκου και η Ανοιχτή Πόλη είναι πολιτικά κορυφαίο, ιδίως ενόψει των στοιχείων για τη δημογραφική κάμψη. Αν το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να δώσει τόνο για τις γυναίκες στα βουλευόμενα όργανα, φανταστείτε τι γίνεται πιο κάτω. Υπάρχουν παραδείγματα από το ελληνικό Κοινοβούλιο, την Ευρωβουλή και δημοτικά συμβούλια σε όλη την Ευρώπη για λύσεις που εξασφαλίζουν τα δικαιώματα της εγκύου και τη δυνατότητα να ασκεί ή να απέχει κατ' επιλογή της. Οι νομοτεχνικές λεπτομέρειες μπορούν να επιλυθούν από κορυφαίους νομικούς στο Κοινοβούλιο.

Η συζήτηση πρέπει να προβλέψει διαδικασίες που δεν καταργούν την παρουσία μιας αιρετής λόγω εγκυμοσύνης και λοχείας. Η εκχώρηση ψήφου μπορεί να ακούγεται προβληματική, αλλά ούτε η απλή αντικατάσταση μιας συμβούλου αποτελεί λύση — τα δύο σχεδόν αποκλείουν το ένα το άλλο. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις αιρετές αλλά και τις εκτελεστικές θέσεις, όπως αντιδημάρχους, και πρέπει να συμπεριληφθούν στο ψήφισμα και οι κοινοτικές σύμβουλοι.

Κάθε απόφαση πρέπει να αφορά όχι μόνο τις δημοτικές αλλά και τις κοινοτικές συμβούλους, δεδομένου ότι στα κοινοτικά συμβούλια τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα, καθώς οι συνεδριάσεις είναι μόνο δια ζώσης. Επίσης, η εγκυμοσύνη δεν μπορεί να αθροίζεται στην ίδια ενότητα με τις αναρρωτικές άδειες — πρέπει να είναι διακριτές άδειες.

Η εξουσιοδότηση εξασφαλίζει ότι η παράταξη με κωλυόμενη λόγω μητρότητας σύμβουλο δεν χάνει ψήφο και διατηρεί την ακεραιότητα της εκπροσώπησής της. Μεγαλύτερος προβληματισμός υπάρχει για την αντικατάσταση, καθώς δεν πρέπει να μπαινοβγαίνουν σύμβουλοι στο συμβούλιο — όταν αρθεί το κώλυμα, ο αντικαταστάτης αποχωρεί. Ωστόσο, και οι δύο προτάσεις προέρχονται από ρυθμίσεις του εξωτερικού και πρέπει να τεθούν ως ιδέες, έστω και αν φαίνονται πρωτοποριακές — κάποιες φορές οι πρωτοποριακές ιδέες πραγματώνονται.

Οι δημοτικοί σύμβουλοι έχουν πολλά λιγότερα προνόμια σε σχέση με άλλες βαθμίδες του κράτους και μέσα σε αυτό εντάσσεται και η άδεια μητρότητας. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει το δικαίωμα αναπλήρωσης και, παρά τον φόβο για τη διαφάνεια στις εξουσιοδοτήσεις, δεν πρόκειται για ξένη πρακτική — υπάρχει ήδη η επιστολική ψήφος και στην Ελλάδα. Η αντικατάσταση για περιορισμένο χρονικό διάστημα αποτελεί σημάδι δημοκρατικότητας και ισχυροποίησης της ομάδας, καθώς οι ανάγκες είναι πολύ υψηλές για να υπάρχουν κενές θέσεις.