Ζημιές Μετρό Γραμμή 4 Κυψέλη

Η Ελληνικό Μετρό παρακολουθεί σε 24ωρη βάση τις μικρομετακινήσεις και εφαρμόζει πρωτόκολλο ασφάλειας με αυτοψίες και επισκευαστικές εργασίες. Από τη Δευτέρα ξεκινούν αυτοψίες με πραγματογνώμονες σε συνεργασία με το ΤΕΕ, ενώ χθες υποβλήθηκε η τεχνική έκθεση του αναδόχου για τα μέτρα επανεκκίνησης. Διευκρίνισε ότι δεν μίλησε για επανεκκίνηση εργασιών αλλά για παρουσίαση ευρημάτων παρουσία πολιτών. Το έργο είναι ασφαλισμένο και οι δαπάνες αποκατάστασης δεν επιβαρύνουν τους πολίτες. Σχετικά με τη δημοσιοποίηση δεδομένων, τα πρωτόλεια στοιχεία μπορούν να παρασχεθούν μόνο σε αρμόδιες δημόσιες αρχές λόγω κινδύνου εσφαλμένων συμπερασμάτων, ενώ οι αρχικές εκτιμήσεις αποδίδουν τα αίτια σε ανθρωπογενείς παρεμβάσεις σε δύσκολες γεωλογικές συνθήκες.

Εκπροσωπεί δεκαέξι κατοίκους που έχουν επιδώσει εξώδικη πρόσκληση προς Ελληνικό Μετρό και ΑΒΑΞ. Οι κάτοικοι είναι και με το έργο και με την ασφάλεια — δεν υπάρχει δίλημμα «ή έργο ή ασφάλεια». Το κεντρικό αίτημα είναι ανεξάρτητη πρόσβαση στα έγγραφα και δικοί τους τεχνικοί σύμβουλοι με στήριξη του Δήμου, καθώς υπάρχει ζήτημα εμπιστοσύνης. Αναφέρθηκε σε δημοσιευμένο έγγραφο που δείχνει ότι τον Ιανουάριο ο μετροπόντικας ακινητοποιήθηκε στην πλατεία Κυψέλης λόγω δυσμενών συνθηκών και παρ' όλα αυτά αποφασίστηκε να προχωρήσει. Ζήτησε τρία πράγματα: ενίσχυση κατοίκων για ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, πρόσβαση στα έγγραφα και παράδοση της πραγματογνωμοσύνης στους τεχνικούς συμβούλους των κατοίκων. Επίσης, ανέδειξε ότι το διακύβευμα είναι η ταχύτητα του έργου και 54 εκατομμύρια ευρώ λόγω διαφωνίας Ελληνικό Μετρό–ΑΒΑΞ για την παράταση.

Καθηγητής μεταλλειολόγος στο ΕΜΠ με εξειδίκευση σε υπόγεια έργα. Το μετρό είναι ζωτικής σημασίας για την Αθήνα, υπό τη βασική προϋπόθεση της τεχνικής αξιοπιστίας των έργων. Αυτό που συζητείται δεν είναι μόνο τα αιτήματα των πολιτών αλλά η αποκατάσταση της αξιοπιστίας ενός τεχνικού έργου ζωτικής σημασίας. Είναι διατεθειμένος να βοηθήσει αμισθί, αλλά κρίσιμο ζήτημα είναι η πρόσβαση σε στοιχεία — χωρίς δεδομένα δεν υπάρχει συζήτηση. Οι κάτοικοι νιώθουν ανασφάλεια στα σπίτια τους και αυτό πρέπει να αποκατασταθεί με γρήγορες κινήσεις.

Έχει διαταραχθεί η αίσθηση ασφάλειας και ηρεμίας των κατοίκων — είναι υπέρ του έργου αλλά απαιτούν αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας και πλήρη διαφάνεια. Αμφισβήτησε τα αυστηρά όρια ζώνης επιρροής, αναφέροντας ότι κτίριο 33 μέτρα από τον άξονα της σήραγγας θεωρήθηκε εκτός ζώνης κατά 4 μέτρα, ενώ οι συνθήκες στην περιοχή είναι ιδιαίτερα δύσκολες. Ζήτησε τον Δήμο αρωγό, κάλυψη δαπανών τεχνικών συμβούλων και νομικού εκπροσώπου και κατέθεσε γραπτώς τις θέσεις της Πρωτοβουλίας.

Παρουσίασε αναλυτική τεχνική εκτίμηση των ζημιών: αποκολλήσεις κτηρίων ως στερεά σώματα, σπασίματα σε μη φέροντα στοιχεία και — το σημαντικότερο — η καθίζηση του εδάφους έχει επιδράσει οπωσδήποτε στον φέροντα οργανισμό. Με αριθμητικό παράδειγμα εκτίμησε ότι η ζημιά στον φέροντα οργανισμό αφαίρεσε τέσσερις μονάδες στις δέκα και στα διαχωριστικά δύο ακόμη, ενισχύοντας τον κίνδυνο σε περίπτωση σεισμού. Η αποκατάσταση μη φερόντων στοιχείων μπορεί να προσφέρει και επιπλέον μονάδες ασφάλειας, ενώ με ισχυρή θεμελίωση τα κτίρια θα μπορούσαν να γίνουν καλύτερα από πριν. Τόνισε ότι τα έργα πρέπει να συνεχιστούν αλλά με απόλυτη ασφάλεια και ότι πρέπει να διερευνηθούν τα αίτια ώστε να μην επαναληφθεί το πρόβλημα. Διευκρίνισε αργότερα ότι η επιβάρυνση τεσσάρων στα δέκα αφορά εντατική κατάσταση, όχι ρηγμάτωση.

Δεν είναι κανείς εναντίον του Μετρό, αλλά απαιτούν να γίνει με ασφάλεια. Με λύπη άκουσε ότι έχει παρθεί απόφαση συνέχισης χωρίς να έχει διευκρινιστεί τι συνέβη. Στο δικό του κτίριο εμφανίζονται ακόμα νέες ρηγματώσεις. Ζήτησε να ψηφιστεί η κάλυψη δαπανών δύο πραγματογνωμόνων και νομικής εκπροσώπησης, η γνωστοποίηση όλων των δεδομένων μελέτης και υλοποίησης και η δέσμευση του Δημοτικού Συμβουλίου ότι θα παραμείνει δίπλα στους κατοίκους.

Επισήμανε ότι ούτε το Υπουργείο ούτε η ΑΒΑΞ παρευρίσκονται, ενώ ορισμένες ερωτήσεις απευθύνονται σε αυτούς. Ο Δήμος πρέπει να στηρίξει τους κατοίκους σε τέσσερα σημεία: έλεγχος κτηρίων, αποκατάσταση ζημιών, αποζημιώσεις και μέτρα ώστε να συνεχιστεί το έργο μόνο όταν υπάρξει απόλυτη ασφάλεια. Αποδίδει πολιτικές ευθύνες: ο λόγος που αντιμετωπίζονται τέτοια προβλήματα το 2026 είναι το κυνήγι του κέρδους — λάθη στις μελέτες, μη χαρτογραφημένα πηγάδια και ρέματα, πίεση για ταχύτητα. Τα καθαρά κέρδη της ΑΒΑΞ ήταν 48 εκατομμύρια το 2025 και υπάρχουν ήδη 57 εκατομμύρια προπληρωμένα. Φταίνε η κυβέρνηση, η Ελληνικό Μετρό και η ανάδοχος εταιρεία.

Η κυβέρνηση πάει να συγκαλύψει τις ευθύνες της μεταφέροντάς τες στην Ελληνικό Μετρό, ενώ η ΑΒΑΞ δεν παρευρίσκεται. Υπενθύμισε ότι το μνημόνιο συνεργασίας συνυπεγράφη από τον κ. Μπακογιάννη με τον κ. Καραμανλή, ο οποίος διατυμπάνιζε ότι τα κτίρια δεν θα πάθουν ζημιά. Η Ελληνικό Μετρό έκανε συσκότιση, όχι ενημέρωση — χρειάστηκαν μέρες για να παραδεχτεί τι συνέβη. Ζημιές υπάρχουν και πάνω στην πλατεία Κυψέλης και σε υπόγεια κατοίκων. Ζήτησε απόλυτο έλεγχο στις μελέτες, είσοδο πραγματογνωμόνων, ξεκαθάρισμα αν ισχύει ακόμα το μνημόνιο και άμεση σύγκληση της σχετικής επιτροπής.

Έθεσε σειρά τεχνικών και νομικών ερωτημάτων προς την Ελληνικό Μετρό: ποιος εκπόνησε τη μελέτη και αν αντιμετωπίστηκε ο κίνδυνος σταθερότητας εδάφους, αν ο ανάδοχος εκτελεί το έργο σύμφωνα με τη σύμβαση, αν το έργο είναι ασφαλισμένο και καλύπτονται αυτές οι ζημιές, αν η Ελληνικό Μετρό θα απλοποιήσει τη διαδικασία αποζημιώσεων ή θα υποχρεώσει τους κατοίκους σε δικαστικούς αγώνες, και ποιο είναι το κόστος πραγματογνωμόνων και νομικών εξόδων που θα καλύψει ο Δήμος.

Τόνισε πόσο σημαντική είναι η τοπική αυτοδιοίκηση — χωρίς αυτήν οι κάτοικοι θα ζούσαν στο σκοτάδι. Ευχαρίστησε τους καθηγητές του Πολυτεχνείου και υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης του εδάφους και των θεμελίων, όπως πρότεινε ο κ. Καρύδης. Ζήτησε αυτοκριτική από την Ελληνικό Μετρό για τα ρέματα κάτω από την Κυψέλη που ήταν γνωστά.

Ο μετροπόντικας έχει σκάψει 8 από τα 13 χιλιόμετρα χωρίς να γίνει αισθητός σχεδόν πουθενά — η Κυψέλη είναι η πρώτη δύσκολη περιοχή. Οι δυσκολίες αντιμετωπίστηκαν Μάρτιο-Απρίλιο με επιμέλεια σε κάθε σπίτι, με εκθέσεις βλαβών που καταλήγουν σε μικρές ρωγμές και ουδεμία βλάβη στον φέροντα οργανισμό. Τον Μάιο αποφασίστηκε συνολική διακοπή για επαναξιολόγηση και ζητήθηκε βοήθεια από το εξωτερικό. Από Δευτέρα ξεκινούν πραγματογνωμοσύνες από ΤΕΕ και σε 7-8 μέρες θα γίνει ενημέρωση. Τα όργανα μέτρησης δείχνουν μηδενικές μετακινήσεις και δεν υπάρχουν κτίρια με κλίσεις. Κάλεσε τους κατοίκους να δεχτούν τις επισκευές ρωγμών, καθώς 15 διαμερίσματα έχουν ήδη επισκευαστεί και τα συνεργεία θα δουλεύουν και τον Αύγουστο.

Ο Δήμος Αθήνας στηρίζει ενεργά τους κατοίκους της Κυψέλης — είναι χρέος της πολιτείας και της Ελληνικό Μετρό να εγγυηθούν πρώτα την ασφάλεια. Η τοποθέτηση του κ. Καρύδη ότι υπάρχει οπωσδήποτε επίδραση στον φέροντα οργανισμό, τρία-τέσσερα στα δέκα, είναι «βαρύ» και αντίθετο με τη θέση «δεν υπάρχει πρόβλημα στατικής επάρκειας». Αποδέχεται τα αιτήματα κατοίκων: υποστήριξη δύο εμπειρογνωμόνων και νομικού συμβούλου, αίτημα μελέτης-δεδομένων με επιστολή, άμεση αποκατάσταση ζημιών και έλεγχος στατικής επάρκειας από ΤΕΕ και εμπειρογνώμονες. Υπάρχει μνημόνιο συνεργασίας και θέλει σε κάθε βήμα ο Δήμος να είναι ενήμερος. Έχει ήδη κάνει παράσταση στον εισαγγελέα με κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση. Διευκρίνισε ότι οι υπηρεσίες τρίτων μηχανικών/δικηγόρων θα προχωρήσουν με ανάθεση με τις δέουσες διαδικασίες.

Αμφισβήτησε την επάρκεια του βάθους 15 μέτρων, σημειώνοντας ότι αν μια πολυκατοικία έχει 5 μέτρα θεμέλια, τα 15 μέτρα δεν δημιουργούν αίσθηση ασφάλειας. Ανέφερε τα πολλά ρέματα στην περιοχή — Λεβίδι, Κυκλόβορος, Μπούζου, Αγίου Στυλιανού — που αλλάζουν τα πετρώματα. Παρά τη διαχρονική στήριξή του στο έργο, δεν έχει καλυφθεί ως κάτοικος του κέντρου για να νιώσει ασφαλής και παραμένει επιφυλακτικός.

Επισκέφτηκε την περιοχή και διαπίστωσε ότι οι κάτοικοι δεν είχαν καμία ενημέρωση — στην Κυψέλης 83 προσπαθούσαν από τον Μάρτιο να πάρουν απάντηση χωρίς αποτέλεσμα. Τα δύο κρίσιμα ερωτήματα για τους κατοίκους είναι: υπάρχει στατική επάρκεια στα κτήρια και πότε θα αποκατασταθούν οι ζημιές.

Το ζητούμενο είναι η εμπιστοσύνη και η ηρεμία και όχι η στήσιμο δικαστηρίου. Η παράταξή του είχε προτείνει το ΤΕΕ να αναλάβει τις αυτοψίες, αλλά εφόσον οι κάτοικοι θέτουν ζήτημα πραγματογνωμοσύνης, ο Δήμος πρέπει να αναλάβει το κόστος — προτείνει να προστεθεί και ο κ. Καρύδης στην ομάδα ειδικών. Δεν θα υπάρχουν ζώνες επιρροής και οι αυτοψίες θα γίνουν παντού, ενώ ο Δήμος πρέπει να αναλάβει και τη νομική εκπροσώπηση των κατοίκων. Ζητά απόλυτη διαφάνεια με ελεύθερη πρόσβαση σε όλα τα στοιχεία και προτείνει ενεργοποίηση του μνημονίου συνεργασίας και σύσταση διαπαραταξιακής ομάδας εργασίας.

Δεν μπορούμε να τοποθετούμαστε σαν να μην έχει γίνει τίποτα — μεγάλο μέρος της συζήτησης είναι αυτονόητο. Θετικό ότι η Ελληνικό Μετρό δεσμεύεται για αποζημίωση κατοίκων, αλλά πρέπει να δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις για τις αιτίες των βλαβών. Το αίτημα του κ. Καμπαγιάννη είναι σαφές: να δοθεί η έκθεση στους άμεσα ενδιαφερόμενους που θεμελιώνουν έννομο συμφέρον. Δεν ήρθε η κυβέρνηση ούτε ο ανάδοχος και αυτός που φέρει την πολιτική ευθύνη είναι η κυβέρνηση, όχι η Ελληνικό Μετρό — κανείς δεν μπορεί να κρύβεται τώρα που υπάρχει δυσκολία.

Το να είσαι μέσα στο σπίτι σου και να γέρνει είναι τρομακτικό — οι κάτοικοι βλέπουν κάθε μέρα ρωγμές και επιδείνωση του προβλήματος. Πριν συνεχίσουν τα έργα, ποιοι θα υπογράψουν ότι δεν υπάρχει κίνδυνος και πότε; Τα έγγραφα πρέπει να δοθούν στους κατοίκους που έχουν έννομο συμφέρον — η άρνηση γεννά ερωτηματικά και δεν δικαιολογείται. Ο Δήμος πρέπει να είναι στο πλευρό των κατοίκων, αλλά αν καλύψει κόστος νομικής και τεχνικής υποστήριξης, θα πρέπει να ζητήσει αποζημίωση από τους υπεύθυνους — ο Δήμος δεν μπορεί να πληρώνει συνέχεια ζημιές άλλων.

Τα ερωτήματα είναι πιο πολλά από τις απαντήσεις — ακόμα δεν έχουμε ακούσει τι φταίει ούτε τι πιθανολογείται. Οι αποκαταστάσεις ξεκίνησαν αρχές Μαρτίου, άρα το πρόβλημα ήταν γνωστό από τον Φεβρουάριο, γεγονός που συνδέεται με τα δημοσιεύματα για τον Ιανουάριο. Οι βεβαιώσεις ασφάλειας τι αξία έχουν όταν προηγούνται της έκθεσης πραγματογνωμόνων και όταν υπάρχει απομείωση φέρουσας ικανότητας σε παλιά κτίρια από λιθοδομή; Η εστίαση πρέπει να είναι στην αποκατάσταση της φέρουσας ικανότητας και στην απομείωση αξίας περιουσιών. Αν δεν είχε γίνει κινητοποίηση κατοίκων και παρέμβαση Δήμου, δεν θα ήμασταν εδώ.

Τρία σοβαρά ερωτήματα: πρώτον, πόσο σωστά έγινε η μελέτη εδάφους πριν ξεκινήσει το έργο, δεδομένου ότι η εμπειρία από προηγούμενες γραμμές (π.χ. το περίπτερο της Πανεπιστημίου) δεν φαίνεται να αξιοποιήθηκε. Δεύτερον, τα 15 μέτρα βάθος αποδεικνύονται ανεπαρκή στην πράξη όταν ήταν γνωστές οι δύσκολες συνθήκες υπεδάφους στην Κυψέλη. Τρίτον, οι κάτοικοι δεν ζητούν τα συμπεράσματα αλλά όλα τα χαρτιά που οδήγησαν σε αυτά, ώστε να μπορέσουν και οι ίδιοι να αξιολογήσουν.

Ο κ. Καρύδης μίλησε για κλίση κτιρίων, ενώ ο Πρόεδρος της Ελληνικό Μετρό είπε ότι δεν υπάρχει τέτοιο θέμα — ή το ένα ισχύει ή το άλλο. Τα όργανα μετρούν και την κλίση ή μόνο την καθίζηση;